بسیاری از ما صبرها وبن بست ها وعذابهای اجتناب ناپذیر زندگی خود را به حساب «صبر»می گذاریم وبدینگونه آن عذاب را توجیه وبلکه تقدیس هم می کنیم . خطای این توجیه وخود – فریبی آن است که هرگز این عذاب جبری واجتناب ناپذیر را معلول خطا وگناهان خود نمی دانیم تا آنرا اصلاح وجبران کنیم تا از آن شرایط جبری وخفّت بار نجات یابیم .

صبر آنست که آدمی در شرایطی سخت قرار گیرد وبلائی فرود آید ولی راه گریز داشته باشد ولی نگریزد وآن شرایط را تحمّل کند . چنین وصفی که همان صبر بر بلاست البته موجب رشد وتوسعه معنوی انسان می شود وآن بلا هم بالاخره رفع می گردد . در حالیکه عذاب امری جبری واجتناب ناپذیر است وبایستی انسان را به خود آورد تا در ماهیت افکار واعمال خود بیندیشد وخود را اصلاح کند .

بنابراین عذابهای این دنیا نیز می تواند موجب اصلاح ورشد باشد بشرطی که آنرا عذاب حاصل از گناه بدانیم نه اینکه آنرا تعبیر به صبر کنیم وگناه خود را تقدیس نمائیم .

صبر، صبر برجبرنیست بلکه صبر براختیار است

                               ما را كه بجز توبه شكستن هنري نيست

                                با زاهد بي مايه نشستن ثمري نيست

                               برخيز جز اين چاره نداري كه در اينجا

                              جز جام مي و مطرب و ساقي خبري نيست

                                       ما خانه بدوشيم – ما باده فروشيم

                               جز باده ننوشيم ننوشيم ننوشيم

ما حلقه بدوش حلقه بدوش حلقه بدوشيم

در كلبه ما سفره ارباب و فقيرانه جدا نيست

در حلقه ما جنگ و نزاعي به سر شاه و گدا نيست

ما مطرب عشقيم - ما مطرب عشقيم

                            در كعبه ما جنگ رسيدن به خدا نيست

                                اي زاهد ديوانه – وا كن در ميخانه

                    مي زن دو سه پيمانه كه ما خورده مي و رقته ز هوشيم

                                          باده بده باده بده باده بده باده بنوشيم

مست گفت : ای دوست این پیراهن است افسار نیست

محتسب گفت : مستی زان سبب افتان و خیزان میروی

مست گفت : جرم راه رفتن نیست ره هموار نیست

محتسب گفت: میباید تو را تا خانه قاضی برم

مست  گفت: رو صبح , قاضی نیمه شب بیدار نیست

محتسب گفت: نزد یک است, والی را سرای آنجا شویم

مست گفت: والی از کجا در خانه خمار نیست?

محتسب گفت: تا داروغه را گویم، در مسجد بخواب

مست گفت: مسجد خوابگاه مردم بد کار نیست

محتسب گفت: دیناری بده پنهان و خود را وا رها ن

مست گفت: کار شرع, کار د رهم و دینار نیست

محتسب گفت: از بهر غرامت جامه ات بیرون کنم

مست گفت: پوسیده است, جز نقشی ز پود و تار نیست

محتسب گفت: اگه نیستی کز سر درافتادت کلاه

مست گفت: در سر عقل میباید ,بی کلاهی عار نیست

محتسب گفت: می بسیار خوردی, زان چنین بی خود شدی

مست گفت: ای بیهوده گو, حرف کم و بسیار نیست

محتسب گفت: باید حد زند هشیار مردم مست را

مست گفت: هشیاری بیار اینجا کسی هشیار نیست .....